Zorgverzekeraars durven verhoging van premie op basispolis nog niet aan

Het Financieele Dagblad 10 december 2008

door Jeroen Piersma

Hoewel verzekerden nauwelijks nog wisselen, zijn verzekeraars nog steeds bang hun zuur verdiende marktaandeel weer kwijt te raken.

Dat de premies op de basispolis voor 2009 niet dramatisch zouden stijgen, was eerder dit jaar al duidelijk. Tegenover de gestegen zorgkosten staat immers een meevaller in het zorgverzekeringsfonds. Toch ging het ministerie van Volksgezondheid ervan uit dat de verzekeraars de premie op de basispolis gemiddeld met een kleine € 30 per jaar zouden verhogen. Na de verliezen van de afgelopen jaren hebben de verzekeraars wat goed te maken, luidde de redenering. Bovendien houden zij dit en volgend jaar niet veel beleggingswinst over om de verliezen op de basispolis te compenseren.

Inmiddeis is duidelijk dat de verzekeraars het niet hebben aan-gedurfd. De stijging is beperkt gebleven tot gemiddeld een tientje, oftewel 1%. Er zijn zelfs verzekeraars, zoals DSW, die hun premie verlaagd hebben. Edmond Hilhorst van vergelijkingssite Independer zegt: 'Het heeft toch te maken met de marktwerking. Verzekeraars zijn bang dat hun klanten in beweging komen als zij te veel in premie stijgen.' Wat verder mee kan spelen is dat veel collectieve contracten dit jaar aflopen. Zodra collectieven van verzekeraar wisselen, kan het hard gaan. Verzekeraars willen hun zuur verdiende marktaandeel niet in de waagschaal stellen.

Die opstelling contrasteert met de houding van de verzekerden zelf. Het aantal overstappers is gedaald tot 2 a 3%. De gemiddelde verzekerde blijft nu zo'n vijftig jaar bij dezelfde verzekeraar, zegt Hilhorst. Hij ziet dat toch wel als een belemmering voor de marktwerking, al komt dat dan in de premies nog niet tot uitdrukking.

Wat bij de basispolis niet lukt, doen de verzekeraars wel bij de aanvullende polissen. Die stijgen gemiddeld met zo'n 7 a 8%. Een deel van die verhoging is nodig om de stijgende kosten op de aanvullende polissen op te vangen. Volgens Erik Hordijk van de vergelijker Verzekeringssite kiezen verzekerden steeds selectiever een aanvullende polis uit. 'Dat betekent dat zij er vervolgens steeds meer gebruik van maken.' Maar de verzekeraar houdt gemiddeld ook wat over aan de aanvullende polis. 'Op de basispolis willen we break-even draaien, maar op de aanvullende polis een kleine winst maken', zegt een woordvoerder van Achmea. Volgiens Hilhorst van Independer is er sprake van kruissubsidiering van de basispolis.

Qua dekking zijn er weer veel veranderingen. Met name aan de vergoedingen voor fysiotherapie hebben de verzekeraars flink gesleutteld. Maar vergelijkers hebben de indruk dat het veel minder dan vorig jaar om verslechteringen van de dekking gaat. Dat de calculerende burger optimaal gebruik maakt van de aanvullende polis was vorig jaar al duidelijk en de verzekeraars hebben toen hun maatregelen genomen.

De trend naar collectieve polissen zet ook dit jaar door, denkt Hordijk. Hij gaat ervan uit dat de markt in 2009 voor 65% gecollectiviseerd is, tegen 60% dit jaar. Opvallend is dat er ook dit jaar weer nieuwe collectiviteiten zijn verzonnen. Met name de donorpolis, die een korting biedt in ruil voor registratie, trok veel aandacht. Maar mensen kunnen zich ook via de vergelijkingssites, de hockeyclub of de Postcodeloterij verzekeren bij een collectiviteit. De collectieve polis is kortom niet meer dan een marktinstrument. 'Je moet kunstje doen, maar dan kun je overal bij', zegt Chris Oomen, directeur van DSW en verklaard tegenstander van collectiviteiten. Hij stoort zich met name aan de donorpolis. 'Donorregistratie is een serieus onderwerp en daar hangt nu een luchtje van oplichting om heen.'

'Soms is een collectieve polis aantrekkelijk, maar soms ook niet', zegt Erik Hordijk. Stad Holland en DSW bieden individuele polissen met een scherpere premie dan menig collectieve polis. 'Vaak betalen collectief verzekerden hun eigen korting', zegt Oomen. 'Ze doen eerst een opslag en geven dan een korting.'

Ten slotte hebben sommige verzekeraars zich dit jaar gewaagd aan een voorzichtig experiment met het sturen van verzekerden naar voorkeursaanbieders. Achmea geeft zijn verzekerden het eigen risico terug als zij naar geselecteerde ziekenhuizen gaan. Agis en CZ hebben vergelijkbare plannen. Het is een voorzichtig experiment. Verzekerden hoeven niet meer te doen dan Achmea bellen voor informatie over de ziekenhuizen. Het betreft bovendien maar een zeer beperkt aantal behandelingen. Maar sturing van verzekerden is dan ook een gevoelige materie. Hilhorst: 'Verzekeraars moeten heel voorzichtig aftasten wat geaccepteerd wordt door verzekerden.'

  Vergelijk alle zorgverzekeringen