Het jachtseizoen is weer geopend

Trouw 19 november 2010

door: Jeroen den Blijker

Zorgverzekeraars bestoken ons met polissen en slogans, want met 1 januari in zicht krijgen we de jaarlijkse kans om over te stappen. Wat te doen? Vooral de aanvullende verzekeringen zijn lastig te vergelijken.

'Elk mens is er een', 'Kies bewust' of 'Zorg kan zoveel beter'. Zo maar wat reclamekreten die zorgverzekeraars de afgelopen jaren vakkundig in ons collectief geheugen stampten. En let op, de komende weken wordt dat alleen maar erger. Het jachtseizoen op verzekerden is geopend. Uiterlijk deze week moet bij iedere verzekerde de nieuwe polis en nota voor de ziektekostenverzekering 2011 op de mat liggen. Waarna iedere verzekerde tot 1 januari de tijd heeft zijn zorgverzekering op te zeggen en over te stappen naar een andere verzekeraar.

De kans is groot dat dit keer massaal wordt geswitcht, zegt Erik Hordijk, directeur van de onafhankelijke vergelijkingssite Verzekeringssite.nl. „In de laatste weken werd op Google 37 procent meer gezocht op 'zorgverzekering vergelijken'dan in dezelfde periode vorig jaar." Hij rekent op het hoogste aantal overstappers sinds 2007, toen 4, 5 procent van de verzekerden een nieuwe verzekeraar koos, ruim 700.000 mensen.

Waarom? Alleen al voor het basispakket van de verplichte ziektekostenverzekering moet volgend jaar veel meer worden neergeteld, gemiddeld 9,1 procent. Sommige verzekeraars verhogen de premie voor dit pakket fors, andere doen het iets rustiger aan. Zo wordt de Zorg-opMaat-polis van CZ liefst 11,5 procent duurder, terwijl Ohra een prijsverhoging voor haar Zorg Compact 6,1 procent voldoende vindt.

Het betreft hier het wettelijk bepaalde basispakket, waarvan de dekking bij iedere verzekeraar hetzelfde is - dit pakket bevat de noodzakelijke zorg zoals huisarts, ziekenhuis, medisch specialist en apotheker, zo'n 90 procent van alle zorg.

Hordijk: „Die stijging is historisch en dat stimuleert om verder te kijken." Ook omdat het basispakket voor 2011 uit bezuinigingsoverwegingen is afgeslankt. Mondzorg voor jongeren tussen 18 en 21 jaar, de anticonceptiepil of fysio- en oefentherapie voor chronisch zieken horen er niet meer bij; daarvoor moet je je aanvullend verzekeren, zo besloot Den Haag eerder deze maand.

Daar komt bij dat er al jaren forse prijsverschillen bestaan tussen de diverse basispakketten - maar dit keer zijn de verschillen wel erg groot. Nederland telt weliswaar vijf grote zorgverzekeraars die in totaal 90 procent van de markt bedienen,. maar die vhebben talloze merken met elk een eigen marketing- en prijsstrategie.

Het prijsverschil tussen de goedkoopste basisverzekering (Unive Zekur, 88,88 euro per maand) en de duurste (Zorg en zekerheid, Zorg Vrij-polis, 111,95 euro per maand) bedraagt op jaarbasis ruim 276 euro. Unive Zekur is een typisch internetproduct, zoals ook andere verzekeraars ontwikkelden. Bij Zekur moet je dus vooral veel online of telefonisch regelen. Herhaalrecepten moeten bij een internetapotheek worden besteld. Je mist dus het praatje van de apotheker, maar dat zullen veel mensen geen gemis vinden.

Zekur maakt het ook onmogelijk dat je bij iedere zorgverlener tereeht kunt, want de verzekeraar werkt met gecontracteerde zorgverleners. Voor acute zorg mag je natuurlijk bij ieder ziekenhuis aankloppen, maar voor planbare zorg, zoals een knieprobleem of chronische ontsteking aan de luchtwegen, is een beperkt aantal ziekenhuizen gekozen.

Wel ben je vrij in de keuze voor een huisarts. Mocht je van de gecontracteerde zorgverlener willen afwijken, dan brengt Zekur 20 procent van de behandelkosten bij de verzekerde in rekening, met een jaarlijks maximum van 500 euro. Een aanpak waarin Zekur niet de enige is, want steeds meer verzekeraars werken met gecontracteerde zorgverleners.

Dat de Zorg Vrij-polis van de Leidse verzekeraar zo duur is, heeft volgens de verzekeraar verscheidene redenen. „Bij ons valt nog te onderhandelen over kortingen, bijvoorbeeld als er sprake is van een collectiviteit", zegt een woordvoerder.

Collectieve zorgverzekeringen worden op grote schaal afgesloten, via werkgevers, vakbonden, maar ook via sportverengingen of zelfs via Hyves. 64 procent van de Nederlanders heeft zo'n collectieve verzekering. Verzekeraars krijgen dan in een klap veel klanten en zijn in de regel bereid daar forse kortingen te bieden, gemiddeld 6,4 procent.

De Zorg Vrij Polis van Zorg en Zekerheid is bovendien uit marketingoverwegingen flink aan de prijs. De verzekeraar wil zo haar klanten stimuleren om over te stappen naar een goedkopere variant, de ZorgZekerheidpolis. „De basispremie daarvan is 107,95 euro per maand, onder meer omdat wij voor deze polis werken met speciaal gecontracteerde zorgverleners", zegt de verzekeraar. „Omdat we van dat prijsvoordeel niets in oiis eigen zak steken, lean de klant daarvan mee profiteren."

Ook hierbij wordt 20 procent van de behandeling niet vergoed als de klant kiest voor een niet-gecontracteerde zorgverlener.

Het kiezen van een basispakket kan lastig zijn. Zo is het mogelijk de premie te drukken door het eigen risico -170 euro in 2 011 - te verhogen. Vooral voor wie gezond is, kan dat aantrekkelijk zijn.

Echt lastig wordt het kiezen van de aanvullende verzekering. Vergelijkingssites zijn daarbij eigenlijk onmisbaar, zoals Verzekeringssite.nl, Independer.nl of Zorgvergelijker.nl. (van de Consumentenbond) of kiesbeter.nl (van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu). Want er is een oerwoud aan aanvullende pakketten.

Erik Hordijk, van Verzekeringssite.nl: „Alleen al voor de tandartsenzorg hebben sommige verzekeraars tien verschillende modules." Hij schat het aantal aanvullende verzekeringen op minstens driehonderd. „En aanvullende verzekeringen zijn populair. Slechts 13 procent van de verzekerden heeft er geen. Eigenlijk zijn we massaal oververzekerd", zegt Hordijk.

Want de aanvullende pakketten doen qua samenstelling denken aan gedwongen winkelnering. De dekking is zo breed dat je automatisch bent verzekerd voor zorg waar lang niet iedereen om zit te springen, zoals alternatieve geneeswijzen. Zo'n aanpak is voor de verzekeraars wel zo prettig. Voor hen zijn de aanvullende verzekeringen de krenten in de pap. Op het fel beconcurreerde, van overheidswege bepaalde basispakket is nauwelijks te verdienen.

Ook bij aanvullende pakketten is in 2011 sprake van een enorme prijs- stijgingen, varierend van enkele tot 25 procent. Al meldt de woordvoerder van verzekeraar De Friesland, waarvan De Friesland AV Standaard de grootste stijger is, dat 'de dekking enorm verbreed is, zeker in vergelijking met andere zorgverzekeraars.'

Aanvullende pakketten specifiek voor jongeren stijgen soms tot meer dan 100 procent in prijs - het antwoord op de versobering van het basispakket waaruit de tandarts voor 18 tot 21 jaar verdween.

Voor het basispakket geldt een wettelijke acceptatieplicht. Maar hoe zit dat met aanvullende verzekeringen? Formeel mogen verzekeraars daarop wel selecteren, maar in de praktijk gebeurt dat nauwelijks, weet Hordijk. „Slechts bij vijftien aanvullende pakketten wordt selectie toegepast. Vooral bij uitgebreide tandheelkunde - om te voorkomen dat mensen hun verwaarloosde gebit laten renoveren, waarna ze hun verzekering weer opzeggen."

Ook chronisch zieken ondervinden nauwelijks of geen problemen bij switchen, weet Hordijk. „Zeker zolang ze bij hun nieuwe verzekeraar een gelijkwaardig pakket kiezen."

Vergelijk alle zorgverzekeringen